Aminokwasy--
Spis treści
Budowa cząsteczek aminokwasów
Reakcja kondensacji aminokwasów
Podstawowe właściwości fizyczne glicyny
Peptydy i polipeptydy
- Peptydy
- Polipeptydy
Aminokwasy białkowe
Budowa cząsteczek aminokwasów
Aminokwasy to związki organiczne, które zawierają 2 grupy funkcyjne: aminową -NH2 i karboksylową −COOH
| Grupa funkcyjna: grupa aminowa -NH2 | ![]() |
Najprostszy aminokwas
| nazwa systematyczna: nazwa zwyczajowa: |
kwas amionooctowy glicyna |
||
| H2N−CH2−COOH | ![]() |
![]() |
![]() |
Reakcja kondensacji aminokwasów
Reakcja kondensacji aminokwasów prowadzi do tworzenia wiązań peptydowych, dzięki którym powstają peptydy i białka. Jest to kluczowy proces w chemii organicznej i biologii molekularnej, ponieważ stanowi podstawę budowy białek.
Aminokwasy mogą łączyć się ze sobą. Podczas reakcji odłącza się grupa -OH od grupy karboksylowej jednego aminokwasu i atom wodoru od grupy aminowej drugiego aminokwasu. Atomy te łączą się i wydziela się cząsteczka wody. Między cząsteczkami tworzy się wiązanie peptydowe −CO−NH−.
W wyniku kondensacji powstaje dipeptyd (ten ma nazwę glicyloglicyna).
Ten typ reakcji nazywa się: kondensacja.

H2N−CH2−COOH + H2N−CH2−COOH → H2N−CH2−CO-NH−CH2−COOH + H2O
Podstawowe właściwości fizyczne glicyny
-
Stan skupienia: W warunkach standardowych glicyna jest stałą, krystaliczną substancją.
-
Barwa i zapach: Jest bezbarwna lub biała. Nie ma zapachu.
-
Temperatura topnienia: Glicyna ulega rozpadowi przy około 233°C (zamiast klasycznego topnienia).
-
Rozpuszczalność: Bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie, słabo rozpuszcza się w alkoholach, a praktycznie nie rozpuszcza się w rozpuszczalnikach niepolarnych, takich jak eter czy benzen.
-
Smak: Ma słodkawy smak, dlatego jest używana jako dodatek do żywności.
-
Gęstość: Gęstość glicyny wynosi około 1,60 g/cm³ (w stanie stałym).
Peptydy i polipeptydy
Peptydy i polipeptydy to związki chemiczne powstające w wyniku połączenia aminokwasów za pomocą wiązania peptydowego. Stanowią kluczowy element budowy białek, odgrywając fundamentalną rolę w procesach biologicznych.
Peptydy
Peptydy to krótkie łańcuchy aminokwasów, połączone wiązaniami peptydowymi. Liczba aminokwasów w peptydzie wynosi od 2 do około 10.
Polipeptydy
Polipeptydy to długie łańcuchy aminokwasów (powyżej 10), które mogą przyjmować bardziej złożone struktury przestrzenne i często stanowią białka. Są zbudowane z większej liczby reszt aminokwasowych, połączonych wiązaniami peptydowymi.
Aminokwasy białkowe
Aminokwasy białkowe to podstawowe jednostki budujące białka, kluczowe związki dla funkcjonowania organizmów. Są to organiczne związki chemiczne zawierające grupę aminową (-NH₂) i karboksylową (−COOH) przy tym samym atomie węgla (α-węglu).
W białkach organizmów występuje 20 podstawowych aminokwasów białkowych. Dzielą się na:
- Egzogenne (niezbędne): Muszą być dostarczone z pożywieniem, ponieważ organizm ich nie syntetyzuje (np. lizyna, metionina).
- Endogenne: Mogą być syntetyzowane przez organizm (np. alanina, seryna).
Aminokwasy białkowe to podstawowe jednostki budujące białka i pełniące różnorodne funkcje w organizmach. Dzięki ich zróżnicowanej budowie i właściwościom są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania wszystkich procesów biologicznych.




